Chochoły w tropikach. Od wynalezienia natury do biotariackiej rewolucji. Subiektywne oprowadzanie Przemysława Wielgosza
Zapraszamy na subiektywne oprowadzanie po wystawie Czego nie możemy pomyśleć? Dominiki Łabądź przygotowane przez eseistę, kuratora i redaktora naczelnego polskiej edycji „Le Monde diplomatique” – Przemysława Wielgosza.
• 29.04 (środa), godz. 18.00
• 66P (PIEKARNIA Żywa Kultura), Księcia Witolda 66, Wrocław
• wstęp wolny
• więcej informacji o wystawie Czego nie możemy pomyśleć?
Obiekty wzorowane na postaciach Kumpo z kultury Senegalu i Gambii oraz na polskich chochołach posłużą jako punkt odniesienia dla opowieści o wynalezieniu natury w epoce nowożytnej – jej ekonomii politycznej, granicach i procesach rozpadu. Kontekstem tego procesu były: kolonialny podbój Ameryk, ekspansja systemu plantacyjnego oraz masowe zniewolenie w basenie północnego Atlantyku. Wydarzenia te ukształtowały reżim antropologiczny, który zdefiniował naturę jako przeciwieństwo człowieczeństwa – przedmiot zawłaszczenia – a zarazem zepchnął w jej obręb większość istot ludzkich oraz wszystkie byty nieludzkie, poddając je dewaluacji i podporządkowując logice pierwotnej akumulacji kapitału.
Rewersem wynalezienia natury jest bunt „tanich natur” – opór biotariatu towarzyszący temu reżimowi oraz walki femi– i proletariatu. Ich polem stały się zarówno karaibskie Haiti, jak i wsie pod Krakowem. W tej perspektywie Kumpo i chochoł jawią się jako dwa odmienne wcielenia człowieka-natury: z jednej strony dzikiego Kalibana, z drugiej – figur maronażu, rabacji oraz rewanżu czarności.
Czego nie możemy pomyśleć? to wystawa o wyczuleniu na świat kapitalistycznych ruin – ekologicznych i społecznych.
Wchodząc na wystawę, wzrok zatrzymuje się na obiektach zbudowanych z niejednorodnych materiałów. Przywodzą na myśl stogi siana, góry, chochoły oraz stroje tancerzy Kumpo – postaci z kultury ludu Diola w Senegalu i Gambii, uosabiającej ducha lasu lub wspólnoty. Ukryty tancerz stapia się z kostiumem, podobnie jak w polskiej tradycji chochoł osłania żywą roślinę, skrywając to, co znajduje się w jego wnętrzu.
Prezentowane obiekty mają charakter hybrydycznych konstrukcji – złożonych z różnych materiałów, sytuujących się między działaniem ludzkiej ręki a autonomią materii. Łączą dawną funkcję użytkową z nowymi znaczeniami symbolicznymi, działając jak ślady przeszłych praktyk i możliwych przyszłości.
Przemysław Wielgosz – eseista, wydawca i kurator; redaktor naczelny polskiej edycji „Le Monde diplomatique”. Redaktor merytoryczny serii Ludowa Historia Polski (wyd. RM). Autor książek Opium globalizacji (2004), Witajcie w cięższych czasach (2020) oraz Gra w rasy. Jak kapitalizm dzieli, by rządzić (2021, nominacja do Nagrody Literackiej „Nike” 2022). Kurator i współtwórca projektów dyskursywnych poświęconych historii ludowej, krytyce kapitalizmu, ekonomiom przyszłości oraz kryzysom środowiskowym, realizowanych m.in. w Biennale Warszawa, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Centrum Kultury w Lublinie i Teatrze Ósmego Dnia. W kwietniu ukaże się jego najnowsza książka pt. Pogoda dla rewolucjonistów. Jak zmienić świat w czasie katastrofy.
