Rośliny w Birkenau. Wykład Agnieszki Kłos
Zapraszamy na wykład dr Agnieszki Kłos poświęcony paradoksowi pamięci w Auschwitz-Birkenau. Historyczna narracja zostanie zestawiona ze stopniowym zanikaniem materialnych śladów obozu i rolą przyrody – drzew i roślinności – która staje się „niemym świadkiem” Zagłady.
- 9 października (czwartek), godz. 18:00
- 66P (PIEKARNIA Żywa Kultura), Księcia Witolda 66, Wrocław
- wstęp wolny
- więcej informacji o wystawie Ogród wojenny
Wykład uwypukli ekologiczny aspekt miejsc zagłady, traktowanych jako największy cmentarz świata, oraz wpływ krajobrazu na percepcję pamięci. Omówi „skażone piękno” Birkenau, którego obecny, zielony i „niestosownie piękny” wygląd kontrastuje ze wspomnieniami więźniów o szarym błocie i braku zieleni. Kłos zanalizuje szerszy kontekst zmian w krajobrazie, gdzie zarządzanie roślinnością (np. celowe sadzenie topoli przez nazistów do maskowania krematoriów, czy usuwanie kontrowersyjnych róż, które rosły przed krematorium i wywołały „krzyk ze świata” nazywający to „Disneylandem w tym Auschwitzu”) stawia dylemat: autentyczność miejsca (szare błoto) vs. jego „niestosownie piękny” współczesny wygląd, wpływając na percepcję pamięci o Zagładzie.
fotografie Auschwitz-Birkenau z Archiwum Agnieszki Kłos:
Wystawa opowiada historię II wojny światowej z perspektywy roślin. Rośliny – pomidory, pokrzywy, len – towarzyszyły ludziom w obozach, gettach i na frontach jako źródła przetrwania, oporu i nadziei. Artystki biorące udział w wystawie ukazują je jako świadków, uczestników i archiwa pamięci. Ekspozycja czerpie z koncepcji wyobraźni ekologicznej, proponując nowe spojrzenie na relację człowieka z przyrodą. Czy roślina może pamiętać, opowiadać, myśleć? Czy może być substancjalną częścią historii? W 80. rocznicę zakończenia wojny zapraszamy do odkrycia mikrohistorii przetrwania zapisanych w ciele roślin – milczących, lecz wymownych świadków tamtego czasu.
Agnieszka Kłos – krytyczka sztuki, kuratorka, pisarka. Członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA od 2012 roku. Pracuje jako adiunktka na Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, gdzie współtworzyła Katedrę Mediacji Sztuki i prowadziła studia podyplomowe z mediacji sztuki współczesnej. Doktor nauk humanistycznych, specjalizująca się w badaniu relacji między historią Zagłady, pamięcią kulturową a sztuką współczesną. Jej twórczość literacka i kuratorska koncentruje się na eksplorowaniu krajobrazu jako przestrzeni pamięci, traumatycznych miejsc oraz ich wpływu na tożsamość jednostki i wspólnoty. Współtwórczyni Galerii Mieszkania Gepperta, w której w latach 2006 – 2008, prowadziła projekty kuratorskie, m.in., „Czytelnię Gepperta” oraz „Wolną Amerykankę”. W latach 2001–2016 redaktorka magazynu „Rita Baum”, od 2004 roku wiceprezeska Stowarzyszenia Kulturalno–Artystycznego „Rita Baum”. Laureatka licznych stypendiów i nagród literackich. Jej książki były nominowane m.in., do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, Nagrody Angelus oraz Paszportów Polityki. Dwukrotna stypendystka Prezydenta Wrocławia, Fundacji Wisławy Szymborskiej i Wrocławskiego Domu Literatury. Autorka książek: Całkowity koszt wszystkiego(2008), Gry w Birkenau (2015), Wyższa czułość(2020), Ciało poetyckie (2022), Las zaginionych ludzi(2023), Przestrzenie Birkenau (2024). Pomysłodawczyni pierwszej w Polsce ogólnokrajowej zbiórki książek dla osób osadzonych w zakładach karnych – „Książka za kraty” (2004), która zainicjowała nowy model społecznego zaangażowania w kulturę czytelniczą.