Proof of Concept.
Norman Leto
kurator: Stach Szabłowski
czas trwania wystawy: 20.07-14.09.2024
Wystawa jest częścią Sceny Artystycznej 24. edycji MFF mBank Nowe Horyzonty
Projekt „Proof of Concept” odwołuje się do figury wizyty studyjnej. Za pośrednictwem wystawy odwiedzamy Normana Leto w pracowni, a właściwie w dwóch studiach, między którymi artysta oscyluje w swojej praktyce. W jednym powstaje nowe kinematograficzne przedsięwzięcie Normana – film pod roboczym tytułem „Pilot 9_11”. Artysta daje nam wgląd w projekt-w-procesie, prezentując związane z nim filmowe szkice, testy rozwiązań technicznych i fragmenty sekwencji. W drugim studio Norman maluje obrazy sztalugowe.
Wizytę w pracowni filmowej Normana składamy siedem lat po premierze jego ostatniego kinowego obrazu – nagrodzonego na festiwalu Nowe Horyzonty oraz na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni „Photonu”. Od tego czasu Norman pracuje nad „Pilotem 9_11”, którego ukończenie zajmie kilka następnych lat. Podobnie jak w przypadku poprzednich pełnometrażowych obrazów artysty, głównym planem filmowym nowego projektu jest wymiar wirtualny. Przemysł kinematograficzny opiera się na pracy zespołowej. Norman ten aspekt redukuje do minimum: modeluje filmową materię niczym rzeźbiarz, który znajduje się sam na sam z tworzywem w pracowni. W „Pilocie 9_11” Norman wraca do ataku na World Trade Center z 11 września 2001 roku. To wydarzenie zamknęło symbolicznie wiek XX, stając się jednocześnie prologiem do opowieści o niestabilnym świecie, w którym żyjemy obecnie. Sekwencje z filmu, które oglądamy w ramach wystawy „Proof of Concept”, nie dają wglądu w fabułę filmu. Funkcjonują poza narracją pełnometrażowej opowieści; istnieją jako autonomiczne prace wideo.
W 66P projekcje wideo zestawione są z obrazami sztalugowymi. Przy tworzeniu ich ikonografii artysta eksperymentował z generatorami sztucznej inteligencji. Żaden z obrazów nie nawiązuje do filmu, a jednak wszystkie powstały równolegle z pracami nad nim. Angażując się w projekty filmowe, Norman nie zerwał związków z polem sztuk wizualnych i – tym bardziej – nie przerwał swojej praktyki malarskiej.
Wystawę „Proof of Concept” zamyka wideo „Sailor Update, One Decade Later [Vlog]”. Artysta wraca w nim do postaci bohatera swojej zmistyfikowanej literackiej autobiografii oraz debiutanckiego filmu „Sailor”. Podobieństwo tej figury do Normana Leto jest zamierzone i nieprzypadkowe, ale jednocześnie zwodnicze. To konstrukt, agent-sobowtór, reprezentant, którego artysta umieszcza w swoich opowieściach, powierzając mu rozmaite filozoficzne i narracyjne zadania. Wskrzeszony po 15 latach protagonista powraca, by opowiedzieć nam o jednym dniu z życia Normana Leto.
„Sailor Update, One Decade Later [Vlog]” jest dialektyczną klamrą spinającą bieguny, pomiędzy którymi rozgrywa się wystawa; dwie pracownie, dokument i fabularną fikcję; to, co fizyczne i to, co wirtualne. Rzuca także światło na relację malarstwa i filmu w praktyce artysty – te uprawiane naprzemiennie dziedziny są elementami zapewniającymi równowagę procesu twórczego, a także aspektami wolności, która od debiutu pozostaje dla Normana Leto kategorią fundamentalną.
Biogramy
Norman Leto (właśc. Łukasz Banach) – malarz, reżyser, artysta–samouk działający w obszarze nowych mediów. Jeden z najoryginalniejszych i najciekawszych artystów współczesnych wykorzystujących zaawansowane technologie 3D. Artysta działa na granicy nauki i sztuki. Częstym bohaterem jego refleksji i działań artystycznych jest człowiek. W 2009 i 2010 roku ukończył autobiograficzną powieść „Sailor” oraz pełnometrażowy film pod tym samym tytułem. W 2012 roku Leto rozpoczął pracę nad „Photonem”, swoim drugim filmem pełnometrażowym, który miał premierę na międzynarodowych festiwalach filmów dokumentalnych CPH: DOX (Kopenhaga 2017) i HotDocs (Toronto 2017), a polską premierę na 17. MFF T-Mobile Nowe Horyzonty w ramach konkursu głównego. Autor wystaw indywidualnych (m.in. „Negatywne aspekty nadmiernej wolności w wieku lat 26”, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa. 2007; „Buttes Monteaux 3”, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 2009 r.; „Kujon”, Galeria Kolonie, Warszawa, 2013) i uczestnik wielu wystaw zbiorowych (m. in. „Perfect Summer, New Media Artists”, gallery vertexlist, Nowy Jork, 2008; „Establishment”, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2008; „We Would Like You To Know That We Are Not Them”, lokal_30 at Royal Scottish Academy, Edinburgh, 2009; „Zbiory. Międzynarodowa Kolekcja Centrum Sztuki Współczesnej”, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2009).
fot. Katarzyna Biskup
Stach Szabłowski (ur. 1973) – kurator, krytyk sztuki i publicysta. Absolwent Instytutu Historii Sztuki UW. W latach 1998-2016 związany z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. Kurator i współkurator kilkudziesięciu wystaw, festiwali sztuki w przestrzeni publicznej i projektów artystycznych realizowanych w Polsce i za granicą. Na przełomie lat 90. i 2000. towarzyszył jako kurator debiutom rówieśników – pierwszej generacji artystów i artystek debiutujących w III RP i opisujących posttransformacyjną rzeczywistość. W swojej praktyce kuratorskiej szczególną uwagę poświęca antropologicznej perspektywie spojrzenia na sztukę, pograniczom filmu i sztuk wizualnych oraz strategiom narracyjnym w sztukach plastycznych. Działalność kuratorską łączy z krytyką sztuki. Ma na koncie redakcję szeregu monografii i katalogów wystaw. Jego teksty ukazują w książkach o sztuce a także w periodykach specjalistycznych i prasie głównego nurtu. Publikował m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Dzienniku Gazecie Prawnej”, „Życiu Warszawy”, „Architekturze-Murator”, „Fluidzie”, „Machinie”, „Newsweeku”, „Wprost” i Obieg.pl. Jest stałym współpracownikiem „Przekroju”, „Dwutygodnika”, magazynu „SZUM” i miesięcznika „Zwierciadło”.
fot. Magda Sobotka
Zespół 66P i osoby współpracujące
organizacja, produkcja i realizacja: Renata Jarodzka, Rafał Jarodzki, Piotr Lisowski, Mirek Łuckoś, Anna Krukowska, Mirek Chudy, Marta Strzępek, Marcin Caliński, Tomek Serediuk, Danuta Krzywicka, Teresa Hajłasz-Golonka, Bartosz Gierczak, Michał Czapliński, Patrycja Ucieklak
promocja: Fest Promo
identyfikacja graficzna: Karolina Pietrzyk
tłumaczenia: Olesia Bavdys, Karol Waniek
partner: 24. Międzynarodowy Festiwal Filmowy mBank Nowe Horyzonty
patroni medialni: MINT, SZUM, NN6T