„Pokrzywnice, dziwaczki, straszydła ...” – pierwsza monografia poświęcona twórczości Liliany Zeic wydana przez 66P!
Jeszcze w tym roku nakładem 66P ukaże się książka „Pokrzywnice, dziwaczki, straszydła. Sztuka Liliany Zeic” – pierwsza monografia poświęcona twórczości wybitnej artystki młodego pokolenia, której wystawę prezentowaliśmy w 66P w lipcu 2025 roku. Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie skierowane zarówno do badaczek i badaczy sztuki, jak i do szerokiego grona odbiorców zainteresowanych współczesną kulturą wizualną. Redagowana przez Piotra Lisowskiego książka obejmuje krytyczne eseje, bogaty materiał ilustracyjny oraz szczegółowe kalendarium i bibliografię.
fot. z archiwum artystki
Autorki i autorzy tekstów – Ewelina Jarosz, Małgorzata Miśniakiewicz, Agnieszka Rayzacher, Katarzyna Różniak-Szabelska, Karolina Sikorska oraz Piotr Lisowski – podejmują analizę kluczowych obszarów praktyki Zeic, takich jak feminizm, queerowość, ekologia i działania aktywistyczne. Istotną część publikacji stanowi omówienie projektów badawczych artystki, m.in. Książki źródeł, w ramach których tworzy ona archiwa nienormatywnej historii kobiecej, czerpiąc z polskiej kultury i tradycji. W tomie znalazł się również esej poświęcony najnowszej wystawie artystki zrealizowanej przez 66P.
Książka nie tylko dokumentuje dorobek Zeic, lecz także wzmacnia refleksję nad aktualnymi problemami społecznymi i ekologicznymi, ukazując sztukę jako narzędzie dialogu i realnej zmiany. Artystka, łącząc praktyki twórcze z aktywizmem, analizuje język i procesy legislacyjne, wspiera oddolne inicjatywy, uczestniczy w demonstracjach oraz gromadzi historie, doświadczenia i emocje osób oraz społeczności wykluczonych.
Dzięki pogłębionej analizie monografia pozwala lepiej zrozumieć specyfikę jej podejścia do zagadnień społecznych i środowiskowych, ujmowanych z perspektywy feministyczno-queerowej. Jednym z kluczowych wątków publikacji jest pokazanie, w jaki sposób prace Zeic splatają refleksję nad tożsamością płciową i seksualnością z badaniami nad przyrodą. To pierwsza w Polsce tak całościowa próba opisu i dokumentacji obszaru ekologii queerowej. Książka trafi do szerokiej dystrybucji na początku przyszłego roku.
Autorki i autor tekstów
dr Ewelina Jarosz – adiunktka w Katedrze Mediów i Badań Kulturowych Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, podwodna artywistka, doktorat w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie historii sztuki obroniła na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, współpracowała z Ośrodkiem Studiów Amerykańskich UW, Uniwersytetem Artystycznym w Poznaniu, Akademią Sztuk Pięknych w Gdańsku, publikowała teksty w czasopiśmie Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej, Magazynie RTV, Kulturze u Podstaw, Czasie Kultury, Szumie, Springerin, Contemporary Links, Artluku, Femce, Fragile, stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej, Clifford and Mary Corbidge Trust. Jej zainteresowania badawcze to: feministyczny nowy materializm, błękitna humanistyka, błękitne media, hydrofeminizm, artywizm, sztuka queer, sztuka ekologicznie zaangażowana.
Piotr Lisowski – kurator i historyk sztuki, autor wystaw, tekstów, redaktor publikacji, niezależny badacz sztuki współczesnej. Dyrektor artystyczny 66P Subiektywnej Instytucji Kultury. W latach 2017–2022 związany z Muzeum Współczesnym Wrocław, którym kierował od 2020 do 2021 roku. Wcześniej, w latach 2007–2016, był kuratorem i opiekunem kolekcji CSW Toruń, a także współtwórcą niezależnej Galerii Miłość (2014–2017). Wykłada na kierunku Mediacja Sztuki Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.
fot. Piotr Blajerski
dr Małgorzata Miśniakiewicz – historyczka sztuki, kuratorka, autorka i badaczka sztuki współczesnej i neoawangardowej. Analizując społecznopolityczne konteksty sztuki współczesnej i dziedzictwa wschodnio-środkowoeuropejskich powojennych awangard skupia się na interlokalnych i infrastrukturalnych perspektywach. Absolwentka Courtauld Institute of Art w Londynie (magisterium pod kierunkiem prof. Sarah Wilson i prof. Borisa Groysa w 2011 roku), gdzie obroniła pracę doktorską na temat mail artu i polskiej sztuki sieci pt. From the NET to the Network – Mail Art in Poland between March 1968 and Martial Law (promotorka: dr Klara Kemp-Welch); wykładała tam także historię sztuki. Dwukrotna stypendystka Arts and Humanities Research Council, absolwentka studiów podyplomowych na Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Jako kuratorka często pracuje z artystami młodego i średniego pokolenia, realizuje projekty poświęcone powojennej awangardzie Europy Środkowo-Wschodniej oraz sztuce wideo.
fot. Małgorzata Kujda
Agnieszka Rayzacher – krytyczka sztuki i kuratorka wystaw. Od 2006 roku prowadzi w Warszawie galerię lokal_30 oraz Fundację Lokal Sztuki, która skupia się przede wszystkim na promocji sztuki, a także badaniu i prezentacji twórczości polskich artystek. Jest współzałożycielką grupy dyskusyjnej Seminarium Feministyczne poświęconej sztuce i feminizmowi. Kuratorka i współkuratorka licznych wystaw prezentowanych w polskich i zagranicznych instytucjach, w tym: We Would Like You To Know That We Are Not Them, Royal Scottish Academy, Edynburg (2009), Warsaw Calling / MAK NITE, MAK, Austrian Museum of Applied Arts / Contemporary Art, Wiedeń (2009), I HAVE A DREAM, Muzeum Współczesne Wrocław i Center for Contemporary Art / National Museum of Thessaloniki (2012 i 2013), Escape from the „Liberty” Cinema, Galerie im Saalbau, Berlin (2016/17), Ewa Zarzycka: Nie jestem Zofią Rydet Galeria Studio, Warszawa (2018). Redaktorka i współredaktorka książek oraz autorka tekstów dotyczących artystek, m.in.: Natalia LL „Doing Gender” (2014); Ewa Wniosek nr 109021/A2 złożony dnia 13/05/2025, godz. 16:06:59 Strona 7 | 15 Juszkiewicz „Upadek kusi” (2015); Ewa Zarzycka „Lata świetności” (2016); Zuzanna Janin „Biała kruk” (2016); „Karolina Breguła: Ja po rzeźbach nie płaczę” (2017); „Maria Anto” (2018).
fot. Konrad Ciszkowski
Katarzyna Różniak-Szabelska – autorka tekstu, historyczka sztuki i kuratorka. Kuratorka Muzeum Sztuki w Łodzi. W latach 2020–2024 roku pracowała w Galerii Arsenał w Białymstoku. Realizowała tam wystawy grupowe, m. in. Odszkolnić! (2022), Na początku był czyn! (2021, wraz z Post Brothers), Solidarność i Sprawstwo (2020, wraz z Elizą Urwanowicz-Rojecką); indywidualne, m.in. Alicja Rogalska, Śpiewamy, zamiast wzdychać (2022), J/P/K Jasanský Polák Karny (2022), Yarema Malashchuk i Roman Khimei. So They Won’t Say We Don’t Remember (2022), Anna Hulačová. Alienbees, save us, please! (2021) i działania performatywne, m.in. Public Movement. One Day (2022).
dr Karolina Sikorska –kulturoznawczyni, badaczka praktyk artystycznych, czasem kuratorka, mama Rysia. Pracuje jako adiunktka w Instytucie Nauk o Kulturze UMK w Toruniu. Redaktorka publikacji poświęconych kulturze wizualnej i edukacji kulturowej (m. in. „Antywzorce” we współczesnej sztuce i kulturze wizualnej, 2018; Błędnik codzienności, razem z Anetą Szyłak, 2015, Zawód: kurator, 2014, razem z Anną Czaban i Martą Kosińską). Autorka książki „Kobiece” gatunki telewizyjne. Geneza i kulturowe przeobrażenia (2018). W latach 2008–2014 pracowała w Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu, od 2012 jako wicedyrektorka. Współinicjatorka „Centrum Praktyk Edukacyjnych” przy CK Zamek w Poznaniu. Jej zainteresowania badawcze i działania obejmują kulturę wizualną, feminizm, pisarstwo autobiograficzne, metodologie badań jakościowych.
fot. Marcin Lewandowski
Projekt graficzny książki: Grupa Projektor (Joanna Jopkiewicz i Paweł Borkowski)
Redakcja i korekta: Paweł Szroniak
Tłumaczenie na język angielski i korekta: Karol Waniek
Publikacja została zrealizowana przy współpracy galerii lokal_30 w Warszawie.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
